نيك شود ساكن ( 1 ) گردد و مطمئنّ القلب ( 2 ) شود . چون نكبتى و شدّتى به دو رسد ، بر گردد و مرتدّ شود ، در اوّل با كسى ماند كه : * ( كُلَّما أَضاءَ لَهُمْ مَشَوْا فِيه ) * ، و در دوم با آن ماند كه : * ( وَإِذا أَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قامُوا ) * ، بيان اين قول ، قوله تعالى في سورة الحجّ : وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّه عَلى حَرْفٍ فَإِنْ أَصابَه خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِه وَإِنْ أَصابَتْه فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى وَجْهِه خَسِرَ الدُّنْيا وَالآخِرَةَ ذلِكَ هُوَ الْخُسْرانُ الْمُبِينُ ( 3 ) . قولى ديگر والبي گفت از عبّد اللَّه عبّاس كه : مراد به آيت منافقانند كه اوّل جهود بودند . چون فتح بدر پديد آمد ، شادمانه شدند ، گفتند : اين آن محمّد است كه ما نعت و صفت او در توريت خوانده‌ايم ، و پيغامبر آخر زمان است . چون در احد وهنى ببود ( 4 ) مرتدّ ( 5 ) شدند و گفتند : اين نه آن محمّد است ، و اين صفات و سير ( 6 ) نه آن است كه ما خوانده‌ايم . قولى ديگر آن است كه : عبد اللَّه مسعود و جماعتى از صحابه روايت كردند كه : منافقى چند برخاستند و در ( 7 ) شب [ 36 - پ ] از مدينه بگريختند . چون به بيابان در آمدند و از شب پاره اى بگذشت ، ابرى بر آمد و تاريكيى پديد آمد و باران در گرفت و رعد و برق غرّيدن و درفشيدن ( 8 ) گرفت . ايشان متحيّر فرو ماندند . هر گه كه برق روشنايى دادى پاره اى برفتندى ، و چون برق بشدى ، بايستادندى كه راه نديدندى . گفتند : بار خدايا ! اگر ما را از اين بيابان خلاصى دهى ، ما برويم و دست در دست رسول نهيم و ايمان آريم از صدق دل . چون روز شد ، بيامدند و دست در دست رسول - عليه السّلام - نهادند و ايمان آوردند و قصّهء خود با رسول - عليه السّلام - بگفتند خداى تعالى مثل ايشان با دگر منافقان بزد - و اللَّه اعلم بمراده . قوله تعالى : يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‹ 21 › الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِراشاً وَالسَّماءَ بِناءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِه مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ فَلا تَجْعَلُوا لِلَّه أَنْداداً وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ‹ 22 › اى مردمان ! بپرستى خدايتان آن كه بيافريد شما را و ايشان را كه

--> ( 1 ) . مج ، وز : شاكر . ( 2 ) . مج ، وز : القلوب . ( 3 ) . سورهء حج ( 22 ) آيهء 11 . ( 4 ) . دب ، فق : پديد آمد ، لب ، مب : پديد آمد نبود . ( 5 ) . آج : يهود مرتد . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : سيرت . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : و به . ( 8 ) . مب ، مر : درخشيدن .